Kayıt & Defter 6 dk okuma

Traktör Kış Bakımı: Sezon Sonu Kontrol Listesi

Traktör kış bakımı adım adım: antifriz, akü, motor yağı ve filtreler, yakıt deposu, gresleme, lastikler, pülverizatör ve mibzer temizliği, bakım kaydı.

Şerif AkkoçKurucu, Akkoç TicaretYayın:
Traktör kış bakımı — kapalı bir ambarda kaputu açık kırmızı traktörün motorunu kontrol eden çiftçi, yanında yağ bidonları ve alet çantası, soğuk sabah ışığı

Traktör kış bakımı nedir?

Traktör kış bakımı, ekim ve sonbahar işleri bittikten sonra traktörü ve ekipmanları kış boyunca güvenle bekleyecek ve ilkbaharda sorunsuz çalışacak hâle getirme işidir. Kış, makineler için sanıldığından daha yıpratıcıdır: donan soğutma suyu motor bloğunu çatlatabilir, boşalan akü donabilir, kirli yağın içindeki nem ve asitler motoru içeriden aşındırır, nemli ve kirli bırakılan ekipman paslanır. Bir sezon sonu bakımına ayrılan bir iki gün, ilkbaharda tarlanın en yoğun gününde yaşanabilecek arızayı önler.

Bu yazı genel bir kontrol listesi sunar. Her makinenin bakım aralıkları, yağ ve sıvı türleri farklıdır; değerler için her zaman üretici kılavuzu esastır.

Neden sezon sonunda?

Bakımı ilkbahara bırakmak cazip görünür, ama birkaç nedenle doğru değildir. Kirli yağ ve kirli filtrelerle kışı geçiren motor, bekleme süresince içeriden aşınır. Kışın donma riski bakım yapılmamış makinede sezon sonunda başlar, ilkbaharda değil. İlkbaharda arıza fark edildiğinde servisler ve yedek parça tedarikçileri yoğundur. Sezon sonunda yapılan bakım ise sakin bir dönemde, gerekli parçaları sipariş edecek zaman bırakarak yapılır.

Motor ve soğutma: antifriz

Soğutma sistemindeki antifrizin donma koruması, bölgenizin en düşük kış sıcaklığına göre yeterli olmalıdır. Bu değer basit bir antifriz ölçer ile ölçülebilir. Antifriz ile su karışım oranı ve antifrizin türü üretici kılavuzuna göre seçilir. Antifriz zamanla korozyon koruma özelliğini de kaybeder; değişim aralığı kılavuzda yazar. Hortumlar, kelepçeler ve radyatör petekleri bu sırada kontrol edilmeli, petekler toz ve saman artığından temizlenmelidir.

Akü

Tam şarjlı bir akü soğuğa çok daha dayanıklıdır; boşalmış bir akü ise donarak kalıcı hasar görebilir. Sezon sonunda akü şarj edilmeli, kutup başları temizlenip korunmalı, kablo bağlantıları sıkılmalıdır. Traktör kış boyunca uzun süre çalıştırılmayacaksa akü bakım şarj cihazına bağlanabilir ya da kutup başı sökülerek kendi kendine boşalması azaltılabilir. Eski ve zayıf bir akünün ilkbaharda değil, sezon sonunda değiştirilmesi daha akıllıcadır.

Yağ ve filtreler

Sezon boyunca çalışan motorun yağı, yanma ürünleri, nem ve asitler içerir. Bu yağla kışı geçirmek motor parçalarının korozyonuna yol açabilir; bu yüzden yağ ve yağ filtresi sezon sonunda değiştirilmelidir. Hava filtresi tozlu sezondan sonra kontrol edilip kılavuza göre temizlenmeli ya da değiştirilmelidir. Şanzıman ve hidrolik yağının seviyesi ve durumu da kontrol edilir; süt rengi ya da bulanık yağ, içeri su girdiğinin işaretidir ve servise gösterilmelidir.

Yakıt sistemi

Kış boyunca yarı boş bekleyen depoda, gece gündüz sıcaklık farkıyla yoğuşma oluşur ve yakıta su karışır. Depoyu dolu tutmak bu riski azaltır. Yakıt filtresi ve varsa su ayırıcı boşaltılmalı, gerekiyorsa filtre değiştirilmelidir. Çok soğuk bölgelerde mazotun donma (parafinlenme) riskine karşı mevsime uygun yakıt kullanılmalıdır. Yakıt tüketiminin sezon boyunca nasıl seyrettiğini görmek için traktör yakıt takibi yazısına bakabilirsiniz.

Gresleme, hidrolik ve lastikler

Tüm gres noktaları kılavuzdaki listeye göre greslenmelidir; gres hem yağlar hem içeri su ve toz girmesini önler. Hidrolik silindirlerin milleri temiz tutulmalı, mümkünse içeride konumda bırakılmalıdır. Lastik basınçları kılavuza göre ayarlanmalı; traktör uzun süre aynı yerde bekleyecekse lastiklerin aynı noktadan ezilmesini azaltmak için mümkünse takoz kullanılmalıdır. Lastik yüzeyindeki çatlak ve kesikler de bu sırada kontrol edilir.

Ekipman: pülverizatör, mibzer ve toprak işleme aletleri

Pülverizatör, kış bakımında en çok ihmal edilen ve en pahalı arızaları çıkaran ekipmandır. Depo, pompa ve hortumlar temiz suyla birkaç kez çalkalanmalı, ilaç kalıntısı bırakılmamalıdır. Pompa ve hortumlarda kalan su donarak çatlatabilir; sistem tamamen boşaltılmalı, kılavuzda öneriliyorsa koruyucu sıvı ile doldurulmalıdır. Memeler ve filtreler sökülüp temizlenerek saklanmalıdır (pülverizatör kalibrasyonu).

Mibzerin tohum ve gübre hazneleri tamamen boşaltılıp temizlenmelidir; gübre kalıntısı nem çeker ve metali aşındırır, tohum kalıntısı kemirgen çeker. Zincirler ve dişliler yağlanmalıdır (mibzer ayarı). Pulluk demirleri, çizel ayakları ve diskler temizlenip pasa karşı yağlanmalıdır.

Adım adım kış bakımı

  1. Traktörü ve ekipmanı yıkayın; saman, toprak ve ilaç kalıntılarını temizleyin.
  2. Motor yağını ve yağ filtresini değiştirin, hava filtresini kontrol edin.
  3. Antifrizin donma korumasını ölçün, gerekirse düzeltin.
  4. Aküyü şarj edin, kutup başlarını temizleyin, uzun bekleme için önlem alın.
  5. Yakıt deposunu doldurun, yakıt filtresini ve su ayırıcıyı boşaltın.
  6. Tüm gres noktalarını gresleyin, hidrolik ve şanzıman yağını kontrol edin.
  7. Lastik basınçlarını ayarlayın.
  8. Pülverizatörü çalkalayıp tamamen boşaltın, memeleri saklayın.
  9. Mibzer haznelerini boşaltıp temizleyin, toprak işleme aletlerini yağlayın.
  10. Makineyi kapalı, kuru bir yerde saklayın; kablolara karşı kemirgen önlemi alın.
  11. Yapılan işleri, değişen parçaları ve motor saatini kaydedin.

Bakım kaydı ve motor saati

KalemNe yapıldı?SıklıkKayda geçecek bilgi
Motor yağı ve filtreDeğişimKılavuzdaki saat aralığı ve sezon sonuTarih, motor saati, yağ türü
AntifrizÖlçüm, gerekirse değişimHer kış öncesiÖlçülen donma koruması
AküŞarj, temizlikHer kış öncesiAkü durumu, değişim tarihi
Yakıt filtresiBoşaltma ya da değişimKılavuza göreTarih, motor saati
GreslemeTüm noktalarKılavuza göreTarih
PülverizatörTemizlik ve boşaltmaHer sezon sonuTarih, değişen meme ya da parça

Bakım kaydı, bir sonraki bakımın zamanını, makinenin geçmişini ve satarken değerini belirler. Sezonun diğer kayıtlarıyla birlikte değerlendirildiğinde yıllık makine maliyeti de netleşir (sezon kapanışı). TarlaTakip’te traktör ve ekipman işlemleri tarla kayıtlarıyla birlikte tutulur; yakıt ve masraflar sezon sonunda tek ekranda görünür.

Güvenlik

Bakım sırasında motor kapalı, kontak anahtarı çekili ve kuyruk mili (PTO) devre dışı olmalıdır. Kaldırılmış ekipmanın altında, sağlam bir destek olmadan çalışılmamalıdır. Sıcak motor ve egzoz yanığa, basınçlı hidrolik yağı ciddi yaralanmaya yol açabilir; hidrolik hortumlara basınç altında müdahale edilmemelidir.

Sık yapılan hatalar

  • Kirli yağla kışı geçirmek: Motor içeriden aşınır.
  • Antifrizi ölçmemek: Donan soğutma suyu motor bloğunu çatlatabilir.
  • Aküyü boş bırakmak: Boş akü donabilir ve kullanılamaz hâle gelir.
  • Yarı boş depo: Yoğuşan su yakıt sistemine karışır.
  • Pülverizatörde su bırakmak: Pompa ve hortumlar donarak çatlar.
  • Mibzerde gübre kalıntısı: Metal aşınır, hazne paslanır.
  • Kayıt tutmamak: Bir sonraki bakımın zamanı ve makinenin geçmişi bilinmez.

Kontrol listesi

  • Traktör ve ekipman temizlendi mi?
  • Motor yağı, yağ filtresi ve hava filtresi değişti ya da kontrol edildi mi?
  • Antifriz donma koruması ölçüldü mü?
  • Akü şarjlı, kutup başları temiz mi?
  • Yakıt deposu dolu, su ayırıcı boşaltıldı mı?
  • Gresleme ve lastik basıncı tamam mı?
  • Pülverizatör ve mibzer temizlenip boşaltıldı mı?
  • Yapılan bakım motor saatiyle kaydedildi mi?

Sık sorulan sorular

Traktör kış bakımında neler yapılır?

Motor yağı ve filtrelerin değişimi, antifriz ölçümü, akü şarjı ve temizliği, yakıt deposunun doldurulması ve su ayırıcının boşaltılması, gresleme, lastik kontrolü ve ekipmanların temizlenip boşaltılması.

Traktör yağı kışa girmeden mi değiştirilmeli?

Evet. Sezon boyunca kirlenen yağ nem ve asit içerir; bu yağla kışı geçirmek motor parçalarında korozyona yol açabilir. Değişim aralığı için üretici kılavuzu esastır.

Antifriz nasıl kontrol edilir?

Antifriz ölçerle donma koruması ölçülür ve bölgenin en düşük kış sıcaklığına göre yeterli olup olmadığına bakılır. Karışım oranı ve antifriz türü kılavuza göre seçilir.

Akü kışın neden bozulur?

Boşalmış akü donarak kalıcı hasar görebilir. Sezon sonunda şarj edilmeli, uzun beklemede bakım şarjına bağlanmalı ya da kutup başı sökülmelidir.

Yakıt deposu kışın dolu mu tutulmalı?

Evet. Yarı boş depoda yoğuşma olur ve yakıta su karışır. Dolu depo bu riski azaltır; yakıt filtresi ve su ayırıcı da boşaltılmalıdır.

Pülverizatör kışa nasıl hazırlanır?

Depo, pompa ve hortumlar temiz suyla çalkalanır, sistem tamamen boşaltılır, kılavuzda öneriliyorsa koruyucu sıvı konur; memeler ve filtreler temizlenip saklanır.

Kaynaklar

  1. [1]T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Tarımsal mekanizasyon
  2. [2]TAGEM — Tarım makineleri araştırmaları
  3. [3]Meteoroloji Genel Müdürlüğü — kış sıcaklıkları
  4. [4]FAO — Tarım makinelerinin bakımı

TarlaTakip ile

Makine bakımını ve yakıtı tarla kayıtlarıyla birlikte tut.

TarlaTakip’te traktör ve ekipman işleri, yakıt ve masraflar tarla kayıtlarıyla birlikte tutulur; sezon sonunda makine maliyeti tek ekranda görünür.

İlgili yazılar